مطلب زیر به نقل از وبلاگ قوم نگاری آقای محمد زاده صفری است که از کتاب نخل گردانی استاد بلوک باشی می باشد .
شیدونه شوشتری ها مانند ضریح زیارتگاه یا حجله حضرت قاسم است . آن را از چوب با چهار دیواره به نام طاق می سازند . هر یک از دو دیواره پیش و پس آن یک در ، و دو دیواره جانبی آن هریک دو در مشبک دارند. این ضریح بر روی دو تخت چوبی مربع مستطیل پایه دار وصل است. سقف شیدونه نیز مشبک است وروی آن یک گنبد فراز آمده است ، در پیش روی شیدونه یک طارمی کوچک سقف دار با دو ستون چوبی هست که ستون ها روی تخت ها استوار شده اند. رویه طاق ها یا دیواره ها و گنبد و گلدسته ها و طارمی را رنگ آمیزی و نقاشی کرده و بازرورقهای طلایی و نقره ای پوشانده اند . بر کتیبه های دورادور شیدونه اشعاری مذهبی ، به ویژه ابیاتی از شعر معروف محتشم کاشانی ، با خطی زیبا نوشته اند.
شیدونه را روز هشتم محرم با پارچه های رنگین و گوی های رنگارنگی به نام ((تخم سیمرغ)) تزئین می کنند و می بندند. دسته های عزادار هر محله شیدونه تزئین شده محله خود را در روز تاسوعا و عاشورا از حسینیه شان بر می دارند و در پیشاپیش دسته های عزاداری با خود حمل می کنند. از این رو تاسوعا و عاشورا به روز ((شیدونه وردارون )) ( =شیدانه برداران، شیدانه برداشتن و حمل کردن ) معروف است .
برای برداشتن و حمل شیدونه چند مرد تنومند دو تیره چوبی کلفت و بلندی را که در زیر شیدونه به تخت ها بسته اند ، می گیرند و بلند می کنندو روی شانه های خود می گذارند. شیونه کشان شیدونه را همراه با نوای مخصوص دهل و سرنا و طبل و سنج حرکت می دهند . عصر روز تاسوعا شیدونه را از حسینیه به مزار براءابن مالک ، و صبح روز عاشورا آن را به مزار امامزاده عبدالله در بیرون از شهر می برند و باز می گردانند. در راه چند جا شیدونه کش ها شیدونه را روی چهار پایه های مخصوص می گذارند و خستگی در می کنند یا جای خود را با دیگران عوض می کنند . هنگامی که شیدونه روی چهار پایه ها هست ، افراد دسته سینه زن و عزادار دور آن می دوند و (( یزله می کنند)) یعنی شعار می دهند . مثلا" می گویند (( صاحب شیدونه شیر نری یه )) یعنی صاحب شیدونه شیر نری است . این اشاره به سالار شهیدان امام حسین ( ع ) است . بنابر رسم معمول ، اهالی محله ای که شیدونه دارند روز تاسوعا و عاشورا حلوا می پزند و در نان تافتون می گذارند و می پیچند و میان عزاداران پخش می کنند. ( بلوک باشی . علی . نخل گردانی. 1383. تهران . دفتر پژو هشهای فرهنگی .چاپ دوم )
لطفاً ادامه مطلب رو نیز بخونید ...
مطالب ذکر شده از کتاب نخل گردانی استاد بلوک باشی است ، که با توجه به آشنایی به فرهنگی مردم شوشتر مواردی را ذکر می کنم در این مطلب آیین نخل گردانی و آیین شیدونه برداری در هم ادغام شده است چه خوب بود استاد ارجمند آقای بلوک باشی یادی نیز از آیین نخل گردانی محله موگهی شوشتر بصورت جداگانه می کردند . مورد بعدی در باره یزله گرفتن است یزله خاص اعراب منطقه خوزستان می باشد نه مردم شوشتر و با توجه به اینکه شخصا" فیلمی در این زمینه در سال 85 تهیه کرده ام و ارتباط با اهالی محله موگهی دارم همچین موردی در اطراف نخل در روز های حرکت دادن آن مشاهده نکردم. و نکته اصلی این است که آیا استاد بلوک باشی از وجود نخل در این شهر اطلاع داشته اند یا نه . بهمین خاطر در مقاله ای که در آینده نزدیک خواهم نوشت به بررسی آیین نخل گردانی و تفاوت آن با شیدونه خواهم پرداخت و با تحقیقات بیشتر سعی در رفع ابهامات خواهم نمود.
.: Weblog Themes By Pichak :.